Dynamisch erfgoed: de stad in beweging

Interdisciplinaire en interuniversitaire zomercursus georganiseerd en gecoördineerd door het UU Honours College van de Universiteit Utrecht (UU) in samenwerking met de Nederlandse Wetenschappelijke Instituten in het Buitenland (NWIB’s). Plenaire startweek in Utrecht (juli). Veldwerkweken in Athene, Florence, Rome of Sint Petersburg in juli of september (afhankelijk van instituut). Voor honours studenten (BA-2 of -3) van Universiteit Utrecht, Radboud Universiteit, Leiden Universiteit, Vrije Universiteit, Universiteit van Amsterdam en University College Roosevelt.

Stedelijk erfgoed met nieuwe bestemming 

Stedelijk erfgoed heeft soms een wat stoffig imago maar wie beter kijkt, ziet juist de rijkheid, diversiteit, mogelijk- en onmogelijkheden. Oude gebouwen, monumenten of parken worden in binnen- en buitenland opgeknapt en/of her bestemd. Denk in Nederland bijvoorbeeld aan het voormalige bedrijventerrein van Philips, Strijp-S in Eindhoven, waar vanaf 2000 woningen en bedrijven uit de creatieve sector zijn gevestigd. Of aan de oude Watertoren in Utrecht die sinds 2015 een restaurant is geworden. Verder werden en worden veel oude landgoederen en vestingwerken omgetoverd tot parken waar iedereen naar hartenlust kan recreëren. Naast de grote cultuurhistorische waarde en herbestemming van gebouwen wordt stedelijk erfgoed soms ook inzet van politieke discussie. Bij nadere bestudering blijkt erfgoed dus een dynamisch begrip te zijn. Het brengt een stad daadwerkelijk in beweging.

Zomercursus in Athene, Florence, Rome of Sint Petersburg

In deze zomercursus staan we stil bij stedelijk erfgoed in Athene, Florence, Rome en Sint Petersburg. Stuk voor stuk steden met een zeer rijk en veelzijdig verleden en dito erfgoed. Het gaat om erfgoed in de gebouwde omgeving – onder meer gebouwen, straten(patronen), pleinen en parken  – die is opgebouwd uit (overblijfselen van) verschillende historische lagen.  Wat daarvan als ‘erfgoed’ wordt bestempeld, en door wie, en wat dat dan betekent voor beheer en behoud van dat erfgoed, is onderwerp van voortdurende discussie en heroriëntatie.

Het rijke en veelzijdige erfgoed van deze steden stelt verschillende uitdagingen. Denk aan verregaande commercialisering en toeristische druk. Of aan de spanningen tussen enerzijds de eisen die hedendaagse stadsbewoners en bedrijven stellen aan de stedelijke omgeving, en anderzijds het behoud van historische gebouwen en stedelijke patronen. Of aan technische vraagstukken van de conservering en het behoud van erfgoed. Of aan het wegvallen van historische functies (zoals bij veel kerken en kloosters) en de kwestie van economisch rendabel hergebruik van dergelijk erfgoed. Dit zijn mogelijke onderwerpen voor onderzoek.

We starten met een intensieve week in Utrecht waar je kennis maakt met Europees stedelijk erfgoed en de daarbij horende hedendaagse uitdagingen. Ook maak je kennis met de vertegenwoordigers van de NWIB’s en de docenten en onderzoekers van verschillende universiteiten die zich met dit thema bezighouden. In deze startweek worden de onderzoeksgroepen gevormd en ontwikkelen de deelnemers samen hun onderzoekplannen voor het veldwerk in het buitenland.  In juli of september, afhankelijk van het NWIB waar je terechtkomt, ga je aan de slag met het onderzoeksproject. Je bezoekt erfgoedplaatsen, neemt interviews af en doet verder onderzoek dat resulteert in een paper. Je wordt hierbij gecoacht door een medewerker van het NWIB en op afstand door iemand in Nederland. In november presenteer je je bevindingen tijdens een slotbijeenkomst in Utrecht.

Voor wie

Deze zomercursus is toegankelijk voor honoursstudenten en studenten die niet deelnemen aan een honoursprogramma, maar wel gemotiveerd zijn en bovendien goed scoren in hun studie. Het betreft een interdisciplinaire en interuniversitaire cursus voor studenten van alle studierichtingen. In teams ga je aan de slag met een concreet vraagstuk gekoppeld aan de stad waar jij in de zomer onderzoek gaat doen. We houden zoveel mogelijk rekening met ieders voorkeur maar uiteindelijk is voor iedere stad de groepsgrootte afhankelijk van de capaciteit aldaar. De voertaal van dit in Nederland gecoördineerde project is Nederlands.

Data en buitenlandverblijf

Het programma vraagt een tijdsinvestering van 210 uur (7,5 EC). Het is afhankelijk van de universiteit waar je studeert of je de behaalde credits kunt gebruiken voor je reguliere studie of honoursprogramma. We raden je aan om hiervoor contact op te nemen met de contactpersoon van jouw universiteit.

We vragen betrokkenheid en participatie. Vaststaande data - we gaan er van uit dat je hierbij aanwezig bent - zijn de intensieve startweek, de veldwerkweken in het buitenland en de slotdag. Afhankelijk van het instituut waar je onderzoek gaat doen zijn de veldwerkweken in juli of september. Begin november is er een terugkomdag in Utrecht waarbij iedereen zijn of haar onderzoek presenteert.

Aanmelding

De eerste werving verloopt via de eigen universiteit (zie contactpersonen coördinatie). Deze neemt de aanmeldingen in behandeling en zet deze door aan de Universiteit Utrecht. Vervolgens nodigt de UU kandidaten uit voor een gesprek. Op basis van deze gesprekken vindt de definitieve selectie plaats.

Wie kan zich aanmelden?

  • Je bent BA-2- of BA-3-student aan de Radboud Universiteit, Vrije Universiteit van Amsterdam, Universiteit van Amsterdam, Universiteit Leiden, Universiteit Utrecht of University College Roosevelt;
  • Je bent gemotiveerd en bereid tijd en energie in dit project te steken;
  • Je volgt een honoursprogramma aan een van de deelnemende instellingen of je bent geen honoursstudent, maar wel zeer gemotiveerd en goed presterend;
  • Je werkt graag samen met studenten van andere disciplines;
  • Je bent aanwezig bij de alle programmaonderdelen.

Meld je aan door de volgende documenten samengevoegd in één PDF te sturen aan de contactpersoon van jouw universiteit:

  • Motivatiebrief
  • CV met digitale pasfoto
  • Cijferlijst

Deadline

Aanmelden voor zomer 2018 is niet meer mogelijk.

Kosten deelname

Deze zomerschool wordt grotendeels gefinancierd door de deelnemende Nederlandse universiteiten en de NWIB’s in Rome, Sint Petersburg, Athene en Florence. De NWIB’s verzorgen de accommodatie tijdens het buitenlandverblijf. Reiskosten in Nederland en naar en in het buitenland en kosten voor eten en drinken komen voor rekening van de student. 

Organisatie algemeen

  • Organisatie NWIB-zomercursus: UU Honours College: prof. dr. Michael Burke en dr. Charlotte Brand: honourscollege@uu.nl
  • Coördinatie startweek en slotdag Utrecht, begeleiding studenten vanuit Nederland: prof. dr. Rob van der Vaart

Contactpersonen coördinatie werving per universiteit

Radboud Universiteit
Radboud Honours Academy
dr. Floor Binkhorst, F.Binkhorst@ru.nl

Universiteit Leiden
Honours Academy
Jennifer Schijf MSc, classes@ha.leidenuniv.nl

Universiteit van Amsterdam
Academische Zaken
dr. Brigitte Widdershoven, B.E.M.Widdershoven@uva.nl

Universiteit Utrecht
UU Honours College
dr. Charlotte Brand, c.j.m.brand@uu.nl

University College Roosevelt
dr. Helle Hochscheid, h.hochscheid@ucr.nl

Vrije Universiteit
VU Honoursprogramma
Caroline Holleman, c.holleman@vu.nl