Studenten Biomedische Wetenschappen en Geneeskunde samen aan de slag in een innovatieve leer- en onderzoeksomgeving

“Onderwijs gekoppeld aan biomedisch onderzoek met de patiënt centraal. Onderwijs waarin de studenten interdisciplinair samenwerken en praktisch (ook in het lab) aan de slag gaan met complexe maatschappelijk relevante uitdagingen in de gezondheidszorg – dit is onderwijs vanuit de ambitie van De Nieuwe Utrechtse School", stellen Niels Bovenschen en Marco van Brussel.

Was deze innovatieve onderwijsvorm aanvankelijk alleen nog voor de studenten Biomedische Wetenschappen (BMW) toegankelijk, dit komende collegejaar doen ook studenten Geneeskunde (GNK) uit het tweede bachelorjaar mee.

Studenten krijgen in het bijzijn van behandelend artsen, onderzoekers en patiënten een probleem, uitdaging vanuit de kliniek voorgelegd”, legt Niels uit. “Op basis van deze klinische probleemstelling worden de studenten uitgedaagd een onderzoeksvraag te bedenken. Hierna gaan ze met deze vraag praktisch aan de slag in het laboratorium. In de Bachelor Research Hub, een professioneel ingericht laboratorium speciaal voor bachelorstudenten midden in het UMC Utrecht. Hier werken studenten BMW en GNK intensief samen, ook nauw met betrokken artsen, onderzoekers én patiënten.”

Ontdekking

Deze nieuwe innovatieve onderwijsvorm, waarvan Niels de ontwerper is, heeft eerder geleid tot ontdekkingen door studenten BMW. Zij ontdekten bijvoorbeeld een manier waarmee mogelijk in de toekomst immunotherapie kan worden ingezet tegen een agressieve hersentumor, die vooral bij kinderen voorkomt.

Volle zaal

Nu komen er ook studenten Geneeskunde bij. “Dit wordt een volle zaal”, vervolgt Marco. “Met de tweedejaars bachelor-GNK komen er zo’n 300 studenten bij. We starten nu dus met een denktank van rond de 450 studenten. In deze denktank kan het onderwijs alle kanten opgaan, want het zijn immers de studenten die met ideeën (moeten) komen: ‘student centered learning’. Dit vraagt om een andere rol van de docent. Die moet openstaan voor alle ideeën om die vanuit zijn vakinhoudelijke kennis en kunde te beoordelen en te begeleiden.”  

Begrip van en voor elkaars discipline

De docent in deze onderwijsvorm treedt meer op als een coach. “Het is een mooi onderwijskundig concept: interdisciplinair onderwijs”, beamen Marco en Niels. “In de praktijk betekent het toch een treffen van verschillende culturen en disciplines. Zo kunnen studenten BMW meer de neiging hebben een casus te benaderen vanuit het gedetailleerde basale onderzoek, studenten GNK vanuit de somatische klachten en de communicatie met patiënten. Om goed te kunnen samenwerken is bewustwording bij beide studentengroepen nodig: begrip van en voor elkaars discipline.”

Gemeenschappelijke deler

“Deze eerste stap is cruciaal. Alle studenten wordt daarom eerst gevraagd na te denken over vragen zoals: Hoe zie je je eigen discipline? Hoe zie je die van de andere discipline? Wat is onze gemeenschappelijke deler, ‘common ground’? Waar bereiken we maximale synergie? Antwoorden leiden tot een nieuwe, andere bewustwording van waaruit de studenten creatief en met een open houding gezamenlijk aan de slag kunnen met een gezondheidsprobleem of uitdaging. Samen sterker doeltreffend aan de slag in een nieuwe leer- en onderzoeksomgeving, met meerwaarde voor de studenten, onderzoekers en uiteraard ook voor de patiënten.”

Breder aanvliegen

“Het idee voor de nabije toekomst is om de interdisciplinariteit uit te breiden met studenten vanuit de Medical Humanities, de faculteit Bètawetenschappen, en vanuit de technische Universiteit Eindhoven (TU/e) en Universiteit Wageningen (WUR) zodat de gezondheidsuitdagingen nog breder aangevlogen kunnen worde, en er meer grensgebieden zijn van disciplines die kunnen leiden tot een groter leerpotentieel voor studenten én docenten.”

Dr. Marco van Brussel is als medisch fysioloog en senior onderzoeker verbonden aan het Kinderbewegingscentrum van het UMC Utrecht. Daarnaast is hij Associate Professor /Universitair Hoofddocent medisch onderwijs binnen de opleidingen Geneeskunde en Klinische Gezondheidswetenschappen. Onder andere is hij lijncoördinator academische vaardigheden bachelor Geneeskunde en coördinator Onderzoeksontwerp Klinische Gezondheidswetenschappen. Interdisciplinair en grens overbruggend onderwijs is een van zijn focuspunten.

Prof. dr. Niels Bovenschen is hoogleraar Biomedical Research-based Education en vanuit zijn leerstoel wil hij de link tussen biomedisch onderzoek, zorg en onderwijs verder versterken. Multidisciplinaire samenwerking en de verbinding met maatschappelijk relevante problemen staan hierbij centraal.

Kwaliteitsgelden
Innovatieve onderwijsvormen als deze worden mede mogelijk gemaakt met de Facultaire Kwaliteitsgelden.