Handboek kwaliteitszorg

Kwaliteitszorg is het geheel van instrumenten en procedures dat is ontwikkeld om kwaliteit van het onderwijs te borgen en verbetering van de kwaliteit van het onderwijs uit te voeren. De kwaliteitszorg is een cyclisch proces. Dit staat uitgebreid beschreven in het Handboek kwaliteitszorg onderwijs. De twee bijlagen : Verantwoordelijkheden cursusleider en Toetsbeleid in huisstijl horen bij het handboek kwaliteitszorg. De Universiteit Utrecht en Faculteit Diergeneeskunde gaan uit van de PDCA cyclus met verschillende fases:

PLAN: het onderwijs met bijbehorende doelstellingen wordt opgezet en er worden normen bepaald voor kwaliteit.
DO: het onderwijs wordt uitgevoerd.
CHECK: er wordt getoetst of de doelstellingen en normen behaald zijn. Dit gebeurt onder andere door middel van evaluaties.
ACT: er worden verbeterplannen opgesteld.

Indien blijkt dat alle doelstellingen en normen bereikt zijn, wordt de aandacht gericht op behoud en verbetering van de kwaliteit. Ook kunnen doelstellingen en normen worden bijgesteld. Vervolgens wordt weer overgegaan op de kwaliteitsbepaling (PLAN fase).

Kwaliteitszorgcyclus

In de kwaliteitszorgcyclus werken studenten, docenten, coördinator kwaliteitszorg en onderwijsdirecteur samen aan onderwijsverbetering en het borgen van de kwaliteit van het onderwijs. De cursusleider is verantwoordelijk voor de uitvoering van de kwaliteitszorg van zijn/haar cursus. Onderwijs- en Studentenzaken (OSZ) ondersteunt de cursusleider in dit proces. De eindverantwoordelijkheid voor de kwaliteitszorg ligt bij de onderwijsdirecteur.

Verbeteren en borgen kwaliteit van het onderwijs

In de kwaliteitszorgcyclus worden, op grond van student- en docentevaluaties, conclusies getrokken en concrete afspraken gemaakt voor verbetering en borging van de kwaliteit van het onderwijs. Deze afspraken zijn openbaar en worden jaarlijks/periodiek verantwoord door de cursusleider aan de onderwijsdirecteur.

Onderdelen van de cursusevaluatie zijn:

  • Studentenenquête
    Iedere cursus wordt minimaal eens per drie jaar geëvalueerd. Dit gebeurt o.a. middels een student enquête, die na afloop van de cursus aan iedere student beschikbaar wordt gesteld. Daarnaast kan er nog een tussenevaluatie plaatsvinden. Het is belangrijk om van zoveel mogelijk studenten feedback te krijgen, vul deze enquête dus altijd zo goed mogelijk in! De resultaten van de studentenenquêtes worden gepubliceerd op Blackboard onder ‘Cursusevaluaties’.
  • Docentenevaluatie
    De cursusleider houdt minimaal eens per drie jaar een docentenevaluatie. De resultaten van de docentenevaluatie zijn niet openbaar; deze worden door de cursusleider gebruikt ter voorbereiding op het kwaliteitszorggesprek en Planning & Control gesprek (zie hierna).
  • Kwaliteitszorggesprek (KZG)
    De cursusleider en studenten van de jaar-/masterkern bespreken in een kwaliteitszorggesprek de resultaten van de enquêtes, de kengetallen (o.a. toetsrendement, responspercentage enquête, waarderingscijfers van de cursus en nakijktermijn). De coördinator kwaliteitszorg is in principe bij het KZG aanwezig en andere docenten kunnen worden uitgenodigd. De kengetallen worden gepubliceerd op Blackboard onder ‘Cursusevaluaties’ (en in de map van de cursus zelf). In het KZG wordt ook teruggekeken op de afspraken die in de vorige evaluatiecyslus zijn gemaakt en veranderingen geëvalueerd. In dit gesprek worden gezamenlijk concrete verbetervoorstellen geformuleerd en vastgelegd in een verslag door de jaar-/masterkern.
  • Planning en Control gesprek (P&C gesprek) 
    De cursusleider, de onderwijsdirecteur en de coördinator kwaliteitszorg houden na het KZG een P&C gesprek. In dit gesprek wordt verantwoording afgelegd over de afspraken uit het vorige P&C gesprek, worden kengetallen en evaluaties besproken en concrete afspraken geformuleerd voor verbetering van de cursus en borging van de kwaliteit. Het P&C verslag met kengetallen, een samenvattende waardering en afspraken is openbaar en wordt op Blackboard onder ‘Cursusevaluaties’ geplaatst (en in de map van de cursus zelf). De Opleidingscommissie(OC) bespreekt in iedere vergadering de P&C verslagen van de afgelopen periode. 

Landelijke enquête voor hoger onderwijs

De NSE is een landelijke enquête voor hoger onderwijs die uitgevoerd wordt door Studiekeuze123. Deze enquête bestaat uit een digitale vragenlijst die alle studenten in januari ontvangen op hun students.uu.nl mailadres. De faculteit Diergeneeskunde organiseert, in samenwerking met de Studentenraad (SR), jaarlijks bijeenkomsten met studenten om de resultaten van de NSE te bespreken en samen verbetervoorstellen te formuleren. Dit wordt vastgelegd in een Plan van aanpak waarin concrete afspraken staan. Het Plan van aanpak wordt formeel voorgelegd aan de SR en besproken in de Opleidingscommissie. Het volgende jaar wordt teruggekeken op de realisatie van de gemaakte afspraken met de SR. 

Verbeteringen in het onderwijs bij Diergeneeskunde

Enkele voorbeelden van verbeteringen die in het verleden op grond van de NSE resultaten bij diergeneeskunde zijn uitgevoerd: 

  • Er is ingezet op versterking van de toetsing in de master; zo is er al een e-learning module ontwikkeld en worden er trainingen aangeboden om de bedoeling van het programmatisch toetsen en het gebruik van EPASS beter uit te leggen. Daarnaast wordt onderzocht hoe programmatisch toetsen nog verder verbeterd kan worden.
  • Er is een concreet plan gemaakt om internationalisering in het onderwijs beter vorm te geven; zo wordt er bijvoorbeeld geïnvesteerd in uitbreiding van mogelijkheden voor studenten om naar het buitenland te gaan en duidelijkere communicatie hierover.
  • In het Androclus gebouw heeft de kantine een make-over gekregen; daar zijn aantrekkelijke (studie)plekken gemaakt voor groepswerk.
  • Er zijn 25 nieuwe computers voor studenten geïnstalleerd bij LH.
  • In de werkgroep ruimtes in het Androclus is nieuw meubilair geplaatst met kleinere tafels, waardoor studeren in kleinere groepen makkelijker te realiseren is.
  • Jaar-/ en masterkernen informeren steeds ook zelf hun eigen achterban over de belangrijkste uitkomsten van kwaliteitszorggesprekken (b.v. via Facebook). Studenten zien op deze manier eenvoudig en snel wat er met hun mening gedaan wordt.  

Als student word je door de NSE betrokken bij het verder verbeteren van je opleiding. Dus vul ‘m in, want jouw mening telt!